Aquarium filtermateriaal: tips & tricks

Een filter is een van de belangrijkste onderdelen in het aquarium. Er is dat ook een grote verscheidenheid aan soorten en maten verkrijgbaar. Toch zijn alle filters gemaakt voor dezelfde taak: vaste afvalproducten uit het aquarium verwijderen en een toevluchtsoord bieden voor de miljarden “goede” bacteriën die het water in optimale conditie houden. Een derde functie is chemisch afval uit het water verwijderen (zoals actieve koolstof) die specifieke gifstoffen moeten absorberen.

Sommige aquaria hebben een ingebouwd filter. Dat is een eenvoudige optie en het filter zal de juiste capaciteit hebben voor de maat aquarium. Het kan ook zijn dat je een specifieke stijl, vorm of maat aquarium wilt waar een apart filter voor nodig is. In dat geval zijn er diverse opties die verschillen in plaatsing (in of buiten de bak), capaciteit en hoe ze worden aangedreven (met lucht of een pomp).

Filters bieden mechanische filtratie- verwijderen van opgelost afval door bacteriën en chemische filtratie, die af en toe wordt toegepast. Bij de meest elementaire filters worden de mechanische en biologische filtratie uitgevoerd met hetzelfde materiaal (genoemd filtermateriaal), maar meer verfijnde filters bieden meer ruimte en mogelijkheden om verschillende filtermateriaal te gebruiken.

Het interne powerfilter voor aquarium

Ons systeem gebruikt een compact intern powerfilter (binnenfilter) dat onopvallend in een van de achterste hoeken van het aquarium is geplaatst. Een waterdompelpomp boven in de installatie stuurt water door het filtermedium en pompt het terug naar de bak. Het filtermedium is een eenvoudig blok opencelschuimplastic dat zeer verdienstelijk een dubbele rol vervult, namelijk vast afval uit de waterstroom verwijderen n nuttige bacteriën een groot oppervlak bieden. Veel binnenfilters zijn zo gemaakt dat het filtermateriaal gemakkelijk kan worden verwisseld of gereinigd.

Het filterlichaam wordt in een plastic houder geklemd die met zuignappen aan het glas is bevestigd. Als je met een nieuwe schone bak begint, is het bevestigen van de zuignappen eenvoudig en betrouwbaar. Zuignappen die al maanden onder water zitten, zijn moeilijk op glas te bevestigen, vooral op vuil glas. Draai het filter zo in de houder dat de (gezuiverde) waterstroom die het filter verlaat diagonaalsgewijs door de bak stroomt. Dit zorgt voor een gelijkmatige watercirculatie in het hele aquarium.

De inlaatport van het filter (die vervuild water aanzuigt) bevindt zich op de bodem van het systeem. Pas dus op dat je die niet onder het substraat begraaft, want dan wordt de werking van het filter drastisch gereduceerd. Regelmatig onderhoud is van vitaal belang om ervoor te zorgen dat het door het filterschuim verzamelde vaste afval niet dermate toeneemt dat de groei van de filterbacterie erdoor wordt gehinderd.

Door een gebrek een zuurstofrijk water gaan de bacteriën dood en zal de waterkwaliteit achteruitgaan. Dit kan voor de vissen mogelijk fatale gevolgen hebben. Door een tekort aan zuurstofrijk water sterven de bacteriën af en zal de waterkwaliteit achteruit gaan, wat potentieel dodelijk kan zijn voor de vissen. Als deze filters goed worden onderhouden, zullen ze vele jaren goed werken.

TRIXIE Aquariumfilter intern M1000 20 W zwart 86130

TRIXIE Aquariumfilter intern M1000 20 W zwart 86130

Prijs: €42,99

Externe powerfilters voor aquarium

Een buitenfilter wordt buiten het aquarium geplaatst waardoor er in het aquarium nauwelijks slangen zichtbaar zijn. Ze zijn meestal groter dan binnenfilters en hebben een grotere capaciteit, wat ze beter geschikt maakt voor “veeleisende” bakken. Ze kunnen verschillende materialen voor mechanische, biologische en chemische filtratie bevatten. Die worden vaak in het verschillende kamers in het filter ondergebracht. Het binnenstromende verontreinigd water passeert allereerst het mechanische filtermedium – gewoonlijk opencelschuimplastic of keramische hole cilinders om vast afval te verwijderen.

Het water stroomt dan door het biologische medium. Dit is tegenwoordig vaak een “hightech” medium van gesinterd glas, dat bij hoge temperatuur gevallen is om miljoenen microscopische barstjes te laten ontstaan, die een ideaal tehuis vormen voor hele kolonies “schoonmaakbacterie”. De laatste stap bestaat gewoonlijk uit twee delen: een specifiek chemisch medium en/of een dot fijne filterwatten om kleine deeltjes of vast afval watten om kleine deeltjes of vast afval die nog in het water aanwezig zijn, te verwijderen voordat het water weer wordt teruggepompt.

De stroomsnelheid van een extern filter wordt bepaald door het volgende: hoe ver bevindt het filter zich on het wateroppervlak, hoe laag zijn de slangen? De beste stroomsnelheid wordt verkregen door het filter zo dicht mogelijk bij het wateroppervlak te plaatsen – vaak in de kast onder het aquarium – en de slangen zo kort mogelijk te houden.

Als je zo’n filter aanschaft, let dan op dat deze is voorzien van goed sluitende kranen, omdat die als enige een ondergelopen kamer kunnen voorkomen bij het loskoppelen van het filter voor onderhoud. Let er ook op dat de afdichting tussen de motor en het huis – gewoonlijk een rubberen “O”ring – gemakkelijk bereikbaar is en op zijn plaats blijft als je het systeem weer in elkaar zet. Als deze afdichting niet goed op zijn plaats zit, gaat het filter lekken.

Luchtfilters in een aquarium

Deze compacte, interne systemen leiden water door een vat met filtermedium of een blok schuimplastic. Ze worden aangedreven door een stroom belletjes uit een luchtpomp. Ze zijn ideaal voor een quarantaine of ziekenbak, waar zij zowel de belichting als de filtratie verzorgen voor nieuwe of herstellende vissen. Ze zijn niet geschikt voor het hoofdaquarium, zeker niet als daar een kooldioxidedoseringssyteem geïnstalleerd is om de plantengroei te gevorderden. De extra beluchting zal het kooldioxide “wegblazen” voordat de planten de kans krijgen het te gebruiken.

VidaXL Aquariumfilterpomp met actief koolstof 600 L/u

VidaXL Aquariumfilterpomp met actief koolstof 600 L/u

Prijs: €26,99 €16,99

Hangende powerfilters voor aquarium

Een hangende powerfilter werkt op dezelfde manier als een externe powerfilter, maar hangt aan de rand van het aquariumglas. Het water wordt in dit filtersysteem gebracht door een rotor, passeert diverse filtermedia en stroomt dan terug in het aquarium.

Typen filtermedia voor aquarium

Mechanische filtermedia variëren van verschillende gradaties schuimplastic tot zeer fijne filterzijde. Tot de biologische filtermedia behoren gesinterd glas en keramische cilinders. Chemische media worden gebruikt als kortetermijnoplossingen bij problemen met de waterkwaliteit.

Opencelschuimplastic wordt zowel in interne als externe powerfilters gebruikt. Het op nuttige bacteriën kunnen groeien. Het is tevens een uitstekend mechanisch filtermedium, maar het moet regelmatig schoon gemaakt worden om er zeker van te zijn dat de binnenkant niet met kleine deeltjes verstopt raakt. Na verloop van tijd krimpt schuimplastic in, verliest het zijn vorm en moet vervangen worden. Het is raadzaam om per keer slechts de helft van het schuim te vervangen, zodat niet alle filterbacterie in één keer verloren gaan. Controleer gedurende enkele dagen het water elke keer na het vervangen van het schuim, omdat door de reductie van de bacteriële bevolking de waterkwaliteit achteruit kan gaan.

Keramische cilinders zijn een ideaal filtermedium als eerste trap in een extern powerfilter. Zeer kleine zwevende deeltjes worden gemakkelijk tussen en in de ruwe structuur van de cilinder gevangen. Zoals in alle filtermedia is er na verloop van tijd een populatie filterbacterie aanwezig; houdt deze in stand door het medium schoon te maken in oud water uit het aquarium. In tegenstelling tot schuimplastic zijn de keramische cilinders en soortgelijke materialen vrij gemakkelijk schoon te maken en hoeven nooit te worden vervangen.

Gesinterd glas is een biologisch filtermedium met een hoge capaciteit. Het wordt bij microscopische barstjes in de stukjes laten ontstaan. Het enorme specifieke oppervlak is niet alleen gunstig voor aerobe nitrificerende bacteriën (deze zetten ammonitraten), maar ook voor aerobe reducerende bacteriën, die nitraat afbreken tot het volledig onschuldige stikstofgas. Gebruik gesinterd glas alleen als biologische medium en zorg ervoor dat het water dat er doorheen stroomt zorgvuldig mechanisch gefilterd is. Elke langdurige ophoping van vaste deeltjes maakt de microscopische barstjes nutteloos voor effectieve biologische filtratie.

Plastic filtermateriaal is zo ontworpen dat het een groot oppervlak heeft. Soms is de structuur heel grof om ook als mechanische materiaal te dienen en grote deeltjes te vangen. Andere soorten plastic materiaal, “bioballen”, zijn voor biologische filtratie. Beide typen zijn duurzaam en werken gedurende lange tijd, mits goed onderhouden.

Actieve kool is vele jaren als filtermedium gebruikt, maar pas sinds kort begrijpen we hoe het werkt. Actieve koolsoorten uit versel van kool uit verschillende bronnen. De actieve plaatsen op de kool absorberen verschillende bronnen, zoals beenderen, kokosnoten of steenkool, hebben verschillende karakteristieken en zijn voor sommige taken in het aquarium beter geschikt dan andere. De meest effectieve optie is daarom een mengsel (binden aan het oppervlak) onzuiverheden uit het water; waardoor kool geschikt is voor het verwijderen van componenten, zoals kleurstoffen, resten van medicijnen en organisch afval. Vervang de kool elke vier tot zes weken en spoel hem altijd uit onder de kraan.

Chemische filtermedia zijn gewoonlijk specifieke, ionen uitwisselende harden die bepaalde chemicaliën uit het water opnemen en uitwisselen tegen een onschuldig zout. Deze media werken zeer snel en worden meestal gebruikt om nitraten en fosfaten te verwijderen. Gebruik ze altijd in combinatie met een testsetje om de concentratie van de stof die je wilt verwijderen te bepalen. Verwijder chemische media voordat je de vissen in de bak een behandeling met medicijnen geeft.

Filterwatten zijn ideaal als laatste filtertrap om fijne deeltjes te verwijderen en het water een laatste schoonmaakbeurt te geven voordat het naar het aquarium terugstroomt. Gebruik het los of in kussenvorm en controleer het regelmatig, want als het eenmaal verstopt raakt, kan er bijna geen water meer door. Het is moeilijk schoon te maken zonder de structuur van het materiaal te beschadigen. Het beste kun je elke keer een nieuwe hoeveelheid van dit goedkope filtermedium gebruiken.

Plaats een reactie